Johan Hesemans

Hesemans Reactie Help !

 

Archeologie
Roken
Accessoires
Kleipijpen
Productie kleipijp
Weddenschap stoppen met roken
Gedicht
Links
Johan Hesemans

For English try:

(It is not always correct. But it give you an idea. )

 

 

 

Productie

Hier in het kort de productie van de kleipijp

De kleipijp is zoals de naam al doet raden gemaakt van klei. Deze witbakkende klei kan op verschillende manieren verwerkt worden tot pijp.

1

Via het persen van de klei

2

Via het gieten van de klei

De klei is dik en er worden rollen van gemaakt

deze worden in een droogbak leerhard

De rol wordt over een stompe ijzerdraad (wire) getrokken waarna deze in de geoliede mal zijn uiteindelijke vorm krijgt. Nu alleen nog met de stopper de tabaksketel persen.

 

De klei is yoghurt dun en de gipsen mal kan gevuld worden. Gips trekt water aan en zodoende "groeit"de wand aan.

Na een aantal minuten kan de mal leeggegoten worden. Nog later kan de mal open en de ruwe pijp er uit.

Nadat de pijp uit de mal is gaat deze naar de Tremser. Deze snijd de braamrandjes er af en werkt de pijp mooi af.

foto van links naar rechts:

* ijzerdraad voor rookkanaal open te houden.

* doorsnijdraat voor kleihompen af te snijden.

* Agaatsteen voor het glazen (polijsten van de pijp) (replica)

* 3 mesjes voor het tremmen (afsnijden) van de braamranden

*hulmiddel voor het gladstrijken van de braamlijnen

* 2 botters (randje van de kop glad afwerken

* Stempel voor het herkenbaar maken van de pijp. Het pijpen/ hielmerk. (replica)

Zo ziet een hielmerk van Samuel Broen er uit (±1630-1659) 

Nu moet de pijp drogen. Om het kromtrekken tegen te gaan is een groeven/droog bak handig.

 er zijn ook nog mogelijkheden voor het beschilderen en glazuren. Het drogen kan op de glazuurplank.

Sommige (modernere) pijpen bestaan uit verschillende onderdelen. Hier een aantal onderdelen:

 

Nog even een leuk weetje: Het loon van de werknemer kon berekend worden via een grospenning. Dit is een stukje klei met stempel die roller van de perser kreeg na het rollen van (meer dan, vanwege uitval) 144=gros rollen. De perser kreeg er weer een van de Tremser enz. aan het eind van de week kon zo het loon uitgerekend worden.
Nu is het tijd voor het bakken van de pijpen.

De meest bekende manier is het plaatsen van de pijpen in speciale pijpenpotten/bakken waarna deze gevuld naar de pottenbakker gebracht werd. De potten zorgden er voor dat de pijpen mooi wit bleven. Hier fragmenten van pijpenpotten/bakken en hulpstukken. 

*lage ronde bak

*vierkante bak

*rand van pijpenpot hoog

*In het midden een glazuurtegel met 2 hulpsteuntjes tegen het vastbakken van de geglazuurde pijpen.

Twee trompetten. Dit zijn hulpsteunen waar de pijpen omheen staan en zo hun steun kregen in de hoge pijpenpot.

De andere manier is minder bekend. Dit is een speciale pijpenoven zoals in Engeland en Breda gevonden zijn. Dit is een oven van het type Muffle. Dubbelwandig zodat er geen rook bij de witte pijpen kon komen. Eigenlijk is het een enorme pijpenpot. Meer hierover: Oven Breda

De oven moet uiteindelijk rond de 1100 graden C gestookt worden. Om de temperatuur af te lezen hadden ze een Sergerkegel (thermometer). Zodra de temperatuur bereikt was smolt er een staafje om. smolt het tweede staafje om dan was het baksel klaar. Ook in de moderne (computerovens) worden deze Segerkegels nog steeds gebruikt voor als de computer storing zou geven. 

De thermometer stond tussen de te bakken pijpen. een lamp om de thermometer af te lezen was niet nodig/mogelijk want de pijpen gaan gloeien tijdens het bakken, dit geeft voldoende licht om door een klein gaatje in de wand de temperatuur af te lezen.  

Hieronder een gebruikte Segerkegel.

Het afkoelen duurt vaak meer dan een dag, dan uitruimen en de pijpen invetten tegen het plakken aan de mond en klaarmaken voor verkoop. enz. De hele cyclus duurt vaak één week

   

 

 

Pijpenmakers
Pijpenmal maken
Productie kleipijp
Kleipijpenovens
Oven Breda

 

 
Copyright © 2005-2013 Johan Hesemans