|
Graubünden  Bahn
(De Zwitserse modelspoorbaan van
Niek Talsma)
(Deze pagina is gewijzigd op 7 mei 2012)
Inleiding
Ik ben Niek Talsma uit Nederland en
welkom op mijn site over mijn modelspoorbaan. De modelbaan heet Graubündenbahn en voert u naar het berglandschap van
het Zwitserse Kanton Graubünden (vergelijkbaar met een
provincie). Dit Kanton heeft een
smalspoornetwerk van bijna 400 km lang. Zo ook ligt op mijn modelbaan
smalspoor. De schaal is gelijk aan de veelvuldig voor modelspoor gebruikte HO-schaal (1:87), maar daar het smalspoor is, liggen de
spoorstaven slechts 12 mm uit elkaar en niet 16 mm zoals bij normaalspoor.
Deze schaal staat bekend als HOm; de “m” staat voor
meterspoor en dit is de standaard voor het smalspoor in Zwitserland. De baan
is te zien tijdens tentoonstellingen in binnen- en buitenland.
Centraal op de mijn modelspoorbaan ligt
station Schiers, één van de vele, pittoreske
stations van de Rhätische Bahn (RhB),
dé regionale smalspoormaatschappij. Het is een waar
openbaarvervoersknooppunt. Alle personentreinen stoppen er en de bekende,
gele bussen van de Zwitserse Post zorgen van daaruit voor het voor- en
natransport. Nabij het station zijn drie van die bussen te zien en aan
uiteinden van mijn modelbaan “rijden” nog paar kleine, voor de passagiers van
en naar de meer afgelegen (vakantie)oorden.
Naast personenvervoer is er ook een
intensief goederentransport, omdat in Zwitserland zoveel mogelijk goederen
per spoor worden vervoerd (betrouwbaar in de barre winter en goed voor het
milieu). Op zondag is er minder goederenvervoer en wordt één rijweg voor een
goederentrein gebruikt voor een nostalgische personentrein. Deze bestaat uit
de Krokodil met een paar Stahlwagens,
een Saalwagen
en drie zeer oude goederenwagens aan de haak.
De gehele treinenloop op de Graubündenbahn gaat volgens een dienstregeling. Het is
enkelspoor; dus de treinen moeten op de (schaduw-)stations op elkaar wachten.
Naast de vele treinen van de RhB, rijdt er ook één
trein van de Furka Oberlandbahn
(FO). Dit is een medevoorloper van de huidige Matterhorn
– Gotthard Bahn.
Het tijdperk van mijn modelspoorbaan is
de jaren 1985 - 1990, de periode dat de RhB (in
1989 100 jaar!) zijn huiskleur veranderde van groen naar rood. Vandaar dat u
een groene en een rode personentrein ziet rijden. Sommige goederenwagens zijn
van recentere datum.
De bediening van de baan is eenvoudig. De elektrische wissels (merk Peco) en seinen (Sneider) via
tuimelschakelaars, en de treinen (Bemo) via
handregelaars van het digitale systeem (Digitrax).
Hét voordeel hiervan is dat de treinen met een constante snelheid rijden,
ongeacht de helling van het spoor (4,5%, alleen op het nevenspoor nog
steiler, 7%).
Voor een realistische weergave rijden
alle locomotieven met de juiste
snelheid (lekker langzaam) en met hun pantograaf tegen de rijdraad van de
bovenleiding, en zijn alle wagons voorzien van binnenverlichting en
passagiers. Aan weerszijden van het station staan voor-,
inrijd- en uitrijdseinen en allerlei signaalborden; geheel volgens het
Zwitserse seinreglement. Minstens net zo belangrijk als de treinenloop op
mijn modelspoorbaan is het berglandschap met zijn boogbruggen (zelfbouw),
chalets, bomen (veelal zelfbouw), waterval, wandelaars en nog veel meer, met
daarbij uiteraard tal van typisch Zwitserse details.
Tentoonstellingsinformatie
Het
zichtbare deel van de baan heeft een lengte van 8 meter en is 0,5 meter
breed. Daarachter staan aan beide uiteinden van het spoor keerlussen met
dubbele sporen en er is nog een schaduwstation met twee sporen. Het benodigde
vloeroppervlak is 10 x 4 meter (inclusief een afzetting door een rood-witte kunststof ketting). Zie voor de maten de opstellingstekening.
De baan is voorzien van een achtergrondfoto en een koof met daarachter de
verlichting.
De opbouw duurt circa zes uur en de afbouw circa drie uur.
De baan is
al te zien geweest op:
·
19 oktober 2008 te Haaksbergen tijdens de najaarsstoomdag van de Museum Buurt Spoorweg;
·
7 en 8 november 2009 te Roermond
tijdens de modelspoortentoonstelling van Spoor
Groep Zuid (voor het eerst met koof);
·
13 februari 2010 te Arnhem tijdens de Modelspoorbeurs in de Rijnhal;
·
16 en 17 oktober 2010 te Mechelen (België) tijdens de
“5e Grote Modelspoorexpo” in de Nekkerhal (voor het eerst geheel met een
achtergrondfoto);
·
13 en 14 november 2010 te Walferdange (Luxemburg) tijdens
„Expo-Trains Luxembourg”;
·
5 en 6 maart 2011 te Neumünster
(Duitsland) tijdens “Modellbahn Total Schleswig-Holstein”;
·
25 en 26 juni 2011 te Charleroi (België) tijdens “Les
Trains Miniatures entrent en gare”;
·
10 en 11 september 2011 te Chatham
(Engeland) tijdens “13th Medway Model Railway
Show”;
·
17 t/m 19 februari 2012 te Dresden (Duitsland)
tijdens “8. Erlebnis Modellbahn“;
·
14 en 15 april 2012 te Bramdrupdam
(Denemarken) tijdens “DMJU Udstilling”.
Graubündenbahn te Bramdrupdam
(Denemarken)(foto’s DMJU)
En is
nog te zien op:
·
12 t/m 14 oktober 2012 te Zwickau
(Duitsland) tijdens „5. Große Westsächsische Modellbahn- und
Modellbauausstellung“;
·
22 t/m
24 februari 2013 te Glasgow
(Schotland) tijdens „Model Rail Scotland Exhibition“;
·
23 en 24 maart 2013 te Leiderdorp
tijdens “De Nederlandse modelspoordagen” tezamen
met Vereniging Spoorgroep Zwitserland;
·
12 en 13 oktober 2013 te Sedan (Frankrijk) tijdens
„RAMMA“;
·
23 en 24 november 2013 te
Birmingham (Engeland) tijdens “Warley National Model
Railway Exhibition”;
·
25 en 26 januari 2014 te Erith (Engeland) tijdens “Erith Model
Railway Exhibition”;
·
24 en 25 mei 2014 te Aylesbury (Engeland) tijdens “Railex 2014”;
·
8 en 9 november 2014 te Spalding (Engeland) tijdens “Spalding
Model Railway Exhibition”;
·
6 en 7 december 2014 te Hennef
(Duitsland) tijdens „24. Modellbahnausstellung“ van
de MGS Hennef.
YouTube video’s
Op YouTube staan, zo ver mij bekend, acht video’s gemaakt
tijdens tentoonstellingen waarop ook de Graubündenbahn staat. In
onderstaande tabel staan ze gelinkt. Het deel over
de Graunbündenbahn
is waarnodig eruit geknipt en is als aparte YouTube-video
te zien. Tussen haakjes de tijdsduur in minuten.
|
Tentoonstelling
|
Alleen
Graubündenbahn
|
Originele
video
|
“Naam”
filmer
|
|
Bramdrupdam april 2012
|
Link (3:43)
|
Link (3:43)
|
Formstrup
|
|
Bramdrupdam april 2012
|
Link (2:47)
|
Link (15:00)
|
Jhcnielsen
|
|
Bramdrupdam april 2012
|
Link (1:22)
|
Link
(1:22)
|
Boskot
|
|
Dresden
februari 2012
|
Link (0:36)
|
Link (0:36)
|
Davastor99
|
|
Charleroi
juni 2011
|
Link (3:41)
|
Link (13:54)
|
Philbru Production
|
|
Neumünster maart 2011
|
Link (2:39)
|
Link (2:39)
|
Formstrup
|
|
Mechelen
oktober 2010
|
Link (6:10)
|
Link (13:24)
|
Dloc567
|
|
Mechelen
oktober 2010
|
Link (1:02)
|
Link (1:02)
|
EB300587KH
|
Foto's (dubbelklikken op
een foto voor een vergroting)
Onderstaande
32 foto's geven een indruk van mijn Graubündenbahn.
Op foto 1 een overzicht en op de resterende foto's een vogelvlucht van links
naar rechts over de baan en zijn omgeving.
|
foto
1
|
|
foto 2
|
|
|
Foto 1 toont de totale
presentatie. Deze foto is gemaakt tijdens de tentoonstelling Expo Trains te Walferdange in
Luxemburg.
Op
foto 2 een Trafohaus die vroeger
veelvuldig werden gebruikt bij de RhB (foto 2). Thans
zijn de meeste buiten bedrijf. Uit de drie kleine sparingen bovenin de
zijmuur kwamen de voedingsdraden van de bovenleiding. Het is gemaakt
van balsahout en afgewerkt met een dun laagje gips. Hout, gips en een
beschrijving zijn van de voormalige Duitse firma Model Casa.
|
|
foto
3
|
|
foto 4
|
|
|
Op foto 3 een chalet waarvan het origineel staat in het dorpje Am Bach
(1959 m) in het kabelbaanvrije dal van de Averser
Rhein (Val Avers). Dit
dorpje is met de postbus in ruim een uur te bereiken vanaf Thusis. Tijdens een reis naar Juf, aan het einde van Bergpoststrasse van Val Avers, reed ik er voor eerst doorheen op 7
augustus 1990 om 19.31 uur.
Het chalet is gemaakt van een bouwpakket van het Nederlandse bedrijf Tilly
Models. Zij vervaardigen o.a. Zwitserse modellen in resin (kunsthars).
Op de weg rijdt een Citröen 2CV van de Zwitserse
Post. Dit is een 'exclusief' model (oplage 500 stuks) dat speciaal door Brekina gemaakt is op verzoek van de Belgische sectie
van de Dampfbahn Furka-Bergstecke
en was alleen in België verkrijgbaar op maar drie adressen, waaronder de
winkel Filisur te Ittre.
Dit ter ere van het éénjarig bestaan van de
sectie.
Zoals
bij ieder RhB-tunnelportaal is ook hier een
naambordje bevestigd, zodat de uit de raamhangende passagiers kunnen zien
welke tunnel ze in gaan en hoe lang deze is. Het tweede deel van de
tunnelnaam op foto 4 is, gezien het feit dat achter deze module altijd een
keerlus staat, heel toepasselijk.
|
|
foto
5
|
|
foto 6
|
|
|
Vanaf het tunnelportaal van de God-Kehrtunnel (foto 4) gaat het spoor een stukje
rechtdoor tot net voorbij het schuurtje (foto 5 en 6) alwaar de afdaling
via een spiraalvormig traject begint. Op foto 6 is ook het voorsein te zien
van het inrijsein van het station. Het sein heeft
vier lichten waarmee vier typen signaal kan worden afgegeven. Te weten:
rekenen op stoppen of sein op veilig met al of niet met één van de twee
gradaties van beperkte snelheid.
|
|
foto
7
|
|
foto 8
|
|
|
Om het spoor tegen sneeuwlawines
te beschermen staan hier en daar lawine-hekken
(foto 7). Op foto 8 een kabelverdeelhuisje van
het type dat om de paar kilometer langs het RhB-spoor
staat. In de wagon die passeert, zijn duidelijk de passagiers zichtbaar.
|
|
foto
9
|
|
foto 10
|
|
|
Op strategische plaatsen stonden
in de middeleeuwen burchten. Velen zijn vervallen tot ruïnes. Zoals deze op
foto 9. Desondanks blijven ze een mooi doel om naar toe te wandelen. Na
zo'n klim doet afspoelen met heerlijk koel bergwater wonderen (foto 10).
|
|
foto
11
|
|
foto 12
|
|
|
Dé blikvanger van de Graubündenbahn is te zien op de foto's 11 en 12:
het Grengiolsviaduct dat direct aansluit op de
gelijknamige Kehrtunnel. Tezamen vormen
zij een spiraal waarmee een hoogteverschil van 200 mm wordt overwonnen. Het
viaduct is geheel zelf gemaakt van o.a. muurvuller.
|
|
foto
13
|
|
foto 14
|
|
|
Direct na het hoogtespiraal gaat
het spoor middels een stalen vakwerkbrug over een kolkende bergbeek (foto
13) waarin drie vissers proberen een lekker maaltje te verkrijgen (foto
14).
|
|
foto
15
|
|
foto 16
|
|
|
Komen (foto 15) en gaan (foto
16) van treinen op station Schiers alwaar de
treinen elkaar kunnen passeren en aansluiting is op pendeltrein van de
zijlijn. De bomen zijn gemaakt van o.a. Gamma-,
Anita Decor- en Silfor-materiaal.
|
|
foto
17
|
|
foto 18
|
|
|
Naast kruisen van treinen wordt
op station Schiers ook hout overgeslagen (foto
17). Op het perron wachten oud en jong op de trein. Op foto 18 de
binnenkomst van een goederentrein en met rechts het perron van de zijlijn
met een FO-pendeltrein. Links een Bernina Triebwagen die geen
dienst heeft.
|
|
foto
19
|
|
foto 20
|
|
|
Achteraan de personentrein de
bagagewagen met een spoorwegmedewerker in de open deur (foto 19). Een Schaltpost (foto 20) mag zeker nooit ontbreken
op een Zwitsers station. Hiermee kan de stroom van een bovenleidingsectie
worden gehaald. Op dit station zijn drie secties: de twee baanvakken ter
weerszijden van het station en het station zelf.
|
|
foto
21
|
|
foto 22
|
|
|
Voor het voor- en natransport is
de bekende gele postbus. Op foto 21 een klassiek model en op foto 22 een
moderner exemplaar van Setra. Foto 22 toont ook
de voor de binnenkomst van een goederentrein gesloten overweg. Naast de
sluitende afsluitbomen branden er alternerende waarschuwingslichten en zijn
de Zwitserse klanken van de bellen te horen. Verder op foto 22 pension Binntal, de ideale uitvalbasis voor
treinreizen.
|
|
foto
23
|
|
foto 24
|
|
|
De FO-pendeltrein
klaar voor vertrek (foto 23). Tijdens zijn rit passeert de trein via een
stalen vakwerkviaduct een weg die gedeeltelijk is afgesloten in verband met
werkzaamheden (foto 24). Op de achtergrond een goederentrein van de RhB getrokken door een “Krokodil”.
|
|
foto
25
|
|
foto 26
|
|
|
Even verderop komt de
pendeltrein langs een bergrestaurant. Het terras zit vol met wandelaars. Een
alpenhoornblazer brengt Zwitsers vertier (foto 25). Duidelijk zichtbaar is
de zijlijn in een helling ligt. Het hellingspercentage is 7%. Het maximaal
haalbare voor een adhesiebaan. De wandelaars die verder willen kunnen op de
bordjes zien hoe ver zo nog moeten (foto 26). Naar het RhB-station
nog maar 10 minuten, maar naar Preda en Susch is het nog een stuk verder.
|
|
foto
27
|
|
foto 28
|
|
|
Op foto 27 links op de bergwand
een groep bergbeklimmers met daarbij een passeren goederentrein. De
klimmers van dichterbij op foto 28.
|
|
foto
29
|
|
foto 30
|
|
|
Op foto 29 is het kruizen te
zien van RhB-trein op het zelf gemaakte viaduct
en daaronder de FO-pendeltrein. Aan het uiteinden
van de Graubündenbahn
raken de treinen uit zicht. Op foto 30 is het einde aan de rechterzijde te
zien. En op de Bergpost-Strasse een
kudde schapen die het verkeer ophouden.
|
|
foto
31
|
|
foto 32
|
|
|
Op foto 31 wachtende passagiers
voor de bus van de Zwitserse Post, en op de laatste foto (32) het
dagelijkse boerenleven en de eeuwige rust.
|
|
Contact
Wil je
reageren schrijf dan een e-mail.
Linken
|
|
