Home Vormen van tardieve dyskinesie/
tardieve stoornissen



Tardieve dyskinesie:

Wordt gekenmerkt door abnormale snelle ongecontroleerde bewegingen van de armen, benen, voeten, het gezicht of de romp. Hiervoor (en ook voor de volgende varianten) zijn er verschillende medicijnen die eventueel kunnen helpen om de symptomen zoveel mogelijk af te zwakken of te verminderen. Clonazepam is bijvoorbeeld één van de middelen, dat aan veel patiënten wordt voorgeschreven.

1.  Orofaciale dyskinesie:

Orofaciaal betekent: met betrekking tot de mond en het gelaat. Het gaat hierbij om bewegingen van de spieren in het gezicht, de wangen, de mond. Dit is eigenlijk de meest voorkomende en klassieke vorm van tardieve dyskinesie.

Tardieve dyskinesie
Vormen van TD
Medicijnenlijst
Verhalen van lotgenoten
Links
Gastenboek
Kenmerken kunnen zijn: herhaaldelijk smakken, aan de lippen likken of zuigen, wangen opblazen, kauwbewegingen, grimassen maken, wenkbrauwen optrekken, met de ogen knipperen of het steeds naar boven wegdraaien van de ogen, problemen hebben met slikken. En verder kan pijn in de mond ook een klacht zijn die zich openbaart.

Voorbeelden van deze trieste en mensonterende aandoening zijn te zien op de volgende sites:
foto 1, foto 2, foto 3.

2.  Tardieve dysphonie:

Dit is een vorm, waarbij de spieren worden getroffen die worden gebruikt bij de ademhaling en bij praten. Bij dit type kan de stem het ene moment normaal klinken en dan ineens erg geforceerd of hees. Of iemand snakt ineens naar adem midden in een zin of als hij wil beginnen te praten.

3.  Tardieve acathisie:

mensen met acathisie hebben last van innerlijke onrust en kunnen niet of met moeite stil blijven zitten of staan. De verschijnselen hierbij zijn dan ook: onrustig draaien/bewegen, tikken met de voet of vingers, marcheren en doelloos heen en weer lopen. Typisch is het constant zwaaien en wippen met de benen als iemand zit en constant van het gewicht van de ene naar het andere been verplaatsen bij het staan.

4.  Tardieve dystonie:

Tardieve dyskinesie en tardieve dystonie zijn eigenlijk twee verschillende bewegingsstoornissen. Mensen met tardieve dyskinesie hebben vaak snelle, korte ruk- en schokbewegingen, terwijl de bewegingen bij dystonie langzamer en meer aanhoudend zijn. Hierdoor wordt het lichaam of bepaalde lichaamsdelen in een onnatuurlijke houding gedwongen en meestal zijn de bewegingen ook pijnlijk.
Deze spasmen kunnen grotere delen van het lichaam treffen (zoals de armen of benen) of zelfs het gehele lichaam. Ook zijn er vormen waarbij een klein specifiek deel van het lichaam wordt getroffen, zoals bijv.:
-   de spieren rond de ogen (blepharospasme)
-   of de nek (torticollis spasmodica)
Deze twee vormen beschrijf ik hieronder.
Het is ook mogelijk dat iemand tegelijkertijd tardieve dyskinesie én tardieve dystonie heeft.
Voor de behandeling van tardieve dystonie zijn er verschillende medicijnen om de symptomen af te zwakken. Of er kan een behandeling met botulinetoxine-injecties worden voorgeschreven.
Er is in Nederland wel een vereniging voor dystoniepatiënten. Hier is ook meer informatie over de verschillende soorten dystonie (dus niet specifiek alleen over tardieve dystonie) te vinden.

-   Blepharospasme:
Hierbij worden de spieren rond de ogen herhaaldelijk, aanhoudend en krachtig samengetrokken waardoor iemand heel vaak knippert met zijn oogleden. In erge vorm kan het leiden tot volledige sluiting van de oogleden gedurende enige tijd. De oogleden kunnen dan niet geopend worden en de patiënt kan dan niets zien. Blepharospasme is bijna altijd aanwezig bij beide ogen. De symptomen kunnen ook hier weer fluctueren. Moeheid, stress, licht kunnen het verergeren, terwijl rust en slaap het kunnen verminderen.

-   Torticollis spasmodica/TS:
Bij TS trekken de spieren van de nek herhaaldelijk en onwillekeurig samen en veroorzaken zo abnormale bewegingen en houdingen van het hoofd en de nek. Dit kan zijn: naar voren (anterocollis), naar opzij (torticollis) en naar achteren (retrocollis). Het kunnen herhaaldelijke ruk- of schokbewegingen zijn zodat het hoofd toch weer terugkeert in de normale positie, maar de beweging kan ook aanhoudend zijn zodat het hoofd scheef blijft staan. Het zal duidelijk zijn dat deze spasmen voor veel pijn en ongemak kunnen zorgen.

5.  (Hemi)Ballismus (of: ballisme):

Dit zijn heftige bewegingen, waarbij een been of arm ineens uitschiet, weg van het lichaam. Bijvoorbeeld slaande of gooiende bewegingen. De bewegingen zijn erg heftig en voor de betreffende persoon ook erg uitputtend. Het woord "hemi" betekent "halfzijdig" en in dat geval vinden de bewegingen dus ook maar aan één zijde van lichaam plaats.

6.  Chorea:

Bij chorea gaat het om onregelmatige "dansachtige" bewegingen, die van snelheid en richting veranderen en van de ene spiergroep naar de andere spiergroep overgaan.

7.  Tardieve myoclonus:

Hier gaat het om plotselinge snelle korte schokachtige spiersamentrekkingen, die overal in het lichaam kunnen voorkomen.

8.  Tardieve tremor:

Onwillekeurig en ritmisch beven van spieren van de ledematen, hoofd, nek of stem. Het beven is aanhoudend en gewoonlijk ook aanwezig tijdens rust of willekeurige/bewust gemaakte bewegingen.

9.  Tardieve tics:

Dit zijn herhaaldelijk gemaakte, onregelmatige stereotype bewegingen of klanken die men uitstoot.

10.  Tourettisme:

Lijkt op het syndroom van Gilles de la Tourette. Deze stoornis wordt gekarakteriseerd door frequente motorische en vocale tics (zoals het uitstoten van klanken, woorden, schuttingtaal of anderen napraten). De tics kunnen tijdelijk worden onderdrukt, maar dan bouwt er zich wel een innerlijk spanning op. Deze opgebouwde spanning komt er dan op later moment uit door een explosie van tics.

11.  Parkinsonisme:

Hierbij lijken de symptomen op die van de ziekte van Parkinson. Bij deze stoornis is er juist een gebrek aan beweging. De kenmerken kunnen hierbij zijn: beven, langzame bewegingen met stijve spieren, een voorovergebogen houding, schuifelend lopen en een starre, maskerachtige gelaatsuitdrukking.


En tot slot is er zelfs ook nog een vorm bekend, waarbij het geheugen wordt aangetast, nl.: tardieve dementie.



vorige topvolgende