Bij
de eerste in het westen bekende Siamese katten zaten
ook Tonkinese en Burmese katten, die destijds omschreven
werden als "gouden" en "chocolade"
Siamezen.
Uit deze katten zijn de Siamees en de Burmees verder
ontwikkeld, tot de moderne superslanke Siamees en
de ronde, stevige Burmees van vandaag.
De
Tonkinees is in feite niet veel veranderd en lijkt
qua bouw nog steeds op de traditionele siamees.
Tonkinese
kittens
vlnr: Anshira
Waya's Satchmo, Mizrah en Stephanie
champagne mink en
2 x platinum mink
De
Tonkinees wordt populairder, zoals deze prachtige
kat ook verdient. Het bijzondere van de Tonkinees
is zijn ouderwetse siamese bouw en het feit dat hij
in alle oorspronkelijke aftekeningen kan voorkomen.
Door de bijzondere kleurvererving van
de Tonkinees kan deze kat zowel de zacht contrasterende
Tonkinese of Mink aftekening met de aquamarijne oogkleur
hebben, de helder contrasterende Siamese of Point
aftekening met de blauwe ogen of de weinig contrasterende
Burmese of Sepia aftekening met geel-groene ogen.
Ondanks al deze verschillende aftekeningen is een
Tonkinees altijd een Tonkinees. Een siamees gekleurde
Tonkinees is géén Siamees, ook al kan
de kat hier erg veel op lijken.
Een Heilige Birmaan heeft bijvoorbeeld ook de siamese
aftekening, maar is hierdoor beslist geen Siamese
kat !
De
Tibetaan
De
Tibetaan is ontstaan uit kruisingen tussen Balinezen
en Burmezen. De Balinees is een Siamees met een halflange
vacht. Uit latere kruisingen tussen Balinees en Tonkinees
met de factor voor halflanghaar is uiteindelijk de
halflangharige Tonkinees ontstaan, die de rasnaam
Tibetaan heeft gekregen en als zodanig sinds 1997
in Nederland door de FeNK erkend is.
Met Anshira
Waya's Soraya Chafi in de tuin ('07)
Blue tabby mink Tonkinese variant poes
geboren in 1992
uit mijn eerste kruising van Balinees met Burmees
Deze door Agnes Driessen
ontwikkelde raskat is een echte Tonkinees, zowel qua
bouw als karakter. Het enige verschil is de mooie
pluimstaart en de iets langere vacht op het lijfje.
Herkomst
van de Tibetaan
De
voorouders van de Tibetaan komen uit Zuidoost Azië.
Daar komen drie aan elkaar verwante kattensoorten
voor. De Siamees, de Burmees en de Tonkinees.
De Tonkinees is een kruising tussen de Siamees en
de Burmees, waarbij geen van de voorouders qua kleur
dominant vererft. De hieruit voortkomende katten krijgen
van de ouders één siamees en één
burmees kleur-gen. Dit geeft een kat met de point
van de Siamees en de volledige, maar niet geheel effen
doorgekleurde vacht van de Burmees. De Mink gekleurde
Tonkinees heeft als het ware een lijfje in de pastelversie
van de pointkleur. Ook de oogkleur is een mengeling.
Het blauw van de Siamees en het geel van de Burmees
wordt aquamarijn (blauwgroen) bij de Mink Tonkinees.
De Tibetaan ofwel halflangharige Tonkinees is ontstaan
uit kruisingen tussen Burmezen en Balinezen (halflangharige
Siamezen). Van dit laatste ras stamt de halflangharige
vacht van de Tibetaan. Verder is de Tibetaan hetzelfde
als de Tonkinees; het enige echte verschil is de halflange
vacht.
Tibetanen
vlnr: Anshira
Waya's Birichino, Cécilya en Mister Blue
brown sepia Tibetaans kitten (10 weken),
chocolate sepia Tibetaans kitten (4 maanden)
en blue sepia Tibetaanse kater
Rasbeschrijving
Bouw
De Tibetaan is van gemiddelde grootte, elegant en oosters
van bouw, maar steviger en ronder dan de moderne Siamees.
Het lijfje is slank, stevig en van gemiddelde lengte,
met goed ontwikkelde spieren. Hij staat tamelijk hoog
op slanke pootjes en ovale voetjes. De staart is van gemiddelde
lengte en heeft een mooie pluim. De kop heeft een wigvorm
met een goed zichtbare stop en een vrij vierkant snuitje.
De oren zijn groot en aan de basis vrij breed, met ovale
uiteinden. De ogen zijn ovaal en aan de onderkant vrij
rond.
Vacht
en kleur
De vacht is halflang, zijdezacht, sluik afhangend en heeft
geen kraag. Dit ras heeft geen ondervacht, waardoor deze
minder verhaart en absoluut niet klit. Door de vrij dunne
vacht is de slanke lichaamsbouw goed zichtbaar. De raskleur
is verdeeld in drie kleurtypen, te weten: de Mink kleuren,
de Point kleuren en de Sepia kleuren. De Mink (gekleurde)
Tibetaan heeft aquamarijne ogen, de Sepia Tibetaan geel/groene
ogen en de Point Tibetaan heeft blauwe ogen.
De
ideale Tonkinees of Tibetaan wordt als volgt omschreven:
- Lichaam: De kat heeft een slank lijfje van gemiddelde
lengte met goed ontwikkelde spieren. Hij staat tamelijk
hoog op slanke poten. De voeten zijn meer ovaal dan rond
en de staart is van gemiddelde lengte en is aan het eind
dunner dan bij de basis.
- Kop: De kop is langer dan breed en heeft enigszins
een wigvorm. De neus heeft een zichtbare stop en de snuit
is iets vierkant van vorm. De oren zijn gemiddeld van grootte
met ovale uiteinden en ze zijn breed aan de basis. Het profiel
is vriendelijk met duidelijke contouren.
- Ogen: De ogen zijn ovaal, aan de onderkant vrij
rond. De oogkleur is bij de mink aftekening van een heel
bijzonder kleur blauwgroen, ofwel aquamarijn. De mink Tibetaan
is samen met de mink Tonkinees het enige ras dat deze bijzondere
oogkleur heeft; de sepia aftekening heeft een groengele
oogkleur en bij de point aftekening is de oogkleur diepblauw.
- Vacht: De mink Tonkinees en Tibetaan hebben een
volledig gekleurd lijfje met donkerder points (= de kleur
op de snuit, oren, staart en pootjes) en een lichter getinte
buik. De points vloeien als het ware over in de lichtere
lichaamskleur, zodat er een heel zacht contrast ontstaat.
Bij de sepia aftekening is er veel minder contrast tussen
de lichaams- en pointkleur en bij de point gekleurde kat
is hier juist een heel sterk contrast.
De Tonkinees heeft een zachte,
korte aanliggende vacht met een prachtige glans. De vacht
verhaart weinig.
De Tibetaan heeft een sluike
afhangende halflange vacht met een prachtige niet te volle
pluimstaart. De vacht klit absoluut niet en verhaart weinig.
De oosterse halflange vacht is schitterend om te zien en
zijdezacht bij aanraking, mooi glanzend en zeer gemakkelijk
te onderhouden.
Niets aan deze raskatten is ‘extreem’, alles
is harmonisch, niets te spits of te dun en niets te gedrongen
of compact.
Op show met natural mink Tibetaans kitten Véronique
('04)
Enige
uitleg over de vacht- en oogkleuren
De
genetica van de aftekeningen is wat ingewikkeld. Enige uitleg
is hier op zijn plaats.
De Burmees heeft de genetische kleurcode cbcb
met goudkleurige ogen en een weinig opvallend contrast tussen
de points en de rest van het lijfje.
De Balinees (de halflangharige Siamees)
heeft als kleurcode cscs en heeft blauwe ogen en
veel contrast tussen de points en de lichaamskleur.
De Tonkinees en Tibetaan kan zowel de kleurcode van de Burmees
hebben (cbcb) als die van de Siamees (cscs) met de bijbehorende
aftekening en oogkleur.
Het bijzondere van de Tonkinees en de Tibetaan
is dat hij behalve deze beide aftekeningen ook de kleurcode
cbcs kan hebben. Bij deze kleurcode heeft hij de helft
van de Burmese kleurcode en de helft van die van de Siamees.
De kleurcode van zowel de Burmees als die van de Siamees
zijn niet dominant. Dat betekent dat bij kruising van deze
kleurcode geen van beiden overheerst, waardoor er niet alleen
een gemengde genetische kleurcode ontstaat, maar ook een
uiterlijk zichtbare mengeling van de burmese en siamese
aftekening.
Dit geeft de bijzondere mink aftekening (cbcs) met een contrast
tussen de points en de lichaamskleur die donkerder is dan
de siamese aftekening en lichter dan de burmese aftekening.
De oogkleur bij de mink is het unieke aquamarijn, een kleur
die ligt tussen de blauwe siamese oogkleur en de gele burmese
oogkleur.
Deze
typische mink aftekening, die de meeste mensen met de Tonkinees
en de Tibetaan verbinden, is dus slechts één
van de drie aftekeningen die in deze rassen gefokt worden.
Dit betekent dat een Tibetaan met de siamese aftekening
seal point geen Balinees is, ook al zou de Tibetaan hierop
kunnen lijken. Ook een Tonkinees met de burmese kleur brown
sepia is géén Burmees.
Int.Ch. Anshria Waya's Kchasmira
Tibetaanse blue sepia poes
raszuivere
raskat
Kruist
men twee mink (cbcs) katten, dan kan men zowel mink katten,
als sepia en point katten uit deze combinatie krijgen. De
mink aftekening is daarom geen fokzuivere kleur (let op:
dit is niet hetzelfde als rasonzuiver!).
Dit betekent dat alleen de mink aftekening en aquamarijne
oogkleur fokonzuiver zijn. Alle andere raskenmerken van
de Tonkinees en Tibetaan zijn wel fok- en raszuiver. Het
type en karakter laat zich zuiver fokken.
Dit betekent dat een Tonkinees en
Tibetaan met een mink aftekening een raszuivere raskat is,
met een fokonzuivere kleurvererving.
Dit is niet zo bijzonder als het lijkt; bijvoorbeeld een
Oosters Halflanghaar kat (Mandarin) die gefokt is uit een
Mandarin en een Balinees, is ook niet fokzuiver voor zijn
kleur... Deze kat heeft uit zo'n combinatie een siamees
kleurgen (cs) van zijn Balinese ouder en een effen en dominant
kleurgen (C) van zijn Mandarin ouder. Zo'n kitten ziet eruit
als en is een Mandarin, maar draagt ongezien de siamese
factor, zoals dat genoemd wordt. Ook dit noemt men fokonzuiver
voor kleur, waarmee de kat zelf niet fokonzuiver is voor
zijn ras...!
Ditzelfde geldt voor de Tonkinees en de Tibetaan met de
mink aftekening.
Tonkinese kittens
vlnr: Anshira Waya's Mizrah, Luna, Stephanie en Satchmo
platinum mink, natural mink, platinum mink en champagne
mink
De
klassieke en rode kleuren
bij de Tonkinees en de Tibetaan
De Tonkinees en de
Tibetaan komen voor in ca. 30 kleuren, onderverdeeld in
10 point, 10 mink en 10 sepia kleuren.
per kleur wordt eerst de point (of siamese) aftekening beschreven,
dan de mink (of tonkinese) aftekening
en als laatst de sepia (of burmese) aftekening
vlnr:
brown sepia, seal point en natural mink Tonkinese kittens
De
Siamees en Balinees, de Burmees en de Tonkinees en de Tibetaan
behoren tot de zogenaamde albino-reeks.
De Siamese en Balinese kittens worden wit geboren
en kleuren pas op als ze een paar weken oud zijn. Dit komt
omdat het albino katten zijn en ze weinig pigment (de kleurstof
in huid, haar en ogen) hebben. Daarom zijn hun ogen blauw;
de ogen hebben weinig pigmenten lijken door de lichtbreking blauw van kleur.
Ditzelfde geldt voor de Burmese kittens. Alleen heeft de
Burmees meer pigment dan de Siamees/Balinees. Om die reden
zijn de Burmese kittens al gekleurd
bij de geboorte; ze zijn nog wel een flink stuk lichter
dan hun ouders. De Burmees valt ook nog in de albino-reeks,
maar heeft vrij veel pigment.
De Tonkinese of mink aftekening zit precies tussen deze
twee types albino in. Een Tonkinees
of Tibetaans kitten is dan ook niet wit bij de geboorte;
het heeft al wat kleur. Echter een stuk minder dan een Burmees
kitten en ook het Tonkinese en Tibetaanse kitten
kleurt nog een hoop bij.
Hierboven staat een foto met drie
Tonkinese kittens.
Het linker kitten is een Tonkinees met de burmese of sepia
aftekening, het middelste kitten heeft een siamese of point
aftekening en de rechter heeft een tonkinese of mink aftekening.
Alledrie in dezelfde kleurslag, te weten genetisch zwart.
Genetisch zwart:
(zie foto hierboven) Seal point – warmcrème lijfje,
iets donkerder op de rug, zwarte points
Natural mink – gemiddeld bruin tot donkerbruin lijfje
met een lichtere buikzijde, donkerbruine tot zwarte points
Brown sepia – zeer donkerbruine kleur met een iets
lichtere buikzijde, zwarte points
Genetisch zwart met verdunning:
Blue point – ijswit lijfje, iets donkerder op de rug,
points leiblauw
Blue mink – zacht blauwgrijs lijfje met een lichtere
buikzijde, leiblauwe points
Blue sepia – bijna effen zilverig blauwgrijs met iets
lichtere buikzijde, leiblauwe points
Genetisch bruin:
Chocolate point – ivoor lijfje, iets donkerder op
de rug, points donkerbruin
Champagne mink – honingkleurig lijfje, donkerder op
de rug, points midden- tot donkerbruin
Chocolate sepia – licht chocoladebruin lijfje, middenbruine
points
Genetisch bruin met verdunning:
Lilac point – gebroken wit lijfje, iets donkerder
op de rug, points lichtgrijs met een roze zweem
Platinum mink – licht beigegrijs tot zilvergrijs,
lichter op de buikzijde, tingrijze points
Lilac sepia – duifgrijs lijfje, iets lichter op de
buik, tingrijze points
Anshira Waya's Thomas II
(hier 10 weken)
red sepia Tonkinees
De
rode kleuren: Genetisch
rood:
Red point – ivoor wit lijfje, iets rode zweem op de
rug, warm abrikooskleurige points
Red mink – licht warm oranje lijfje, lichtere buikzijde,
warm abrikooskleurige points
Red sepia – licht mandarijnkleurig lijfje, lichter
op de buikzijde, iets donkerder points
Zoals de hierboven beschreven klassieke kleuren, met rode
of mandarijnkleurige vlekjes over het hele lijfje. Deze
kleuren komen alleen voor bij vrouwelijke katten.
